Quintus Aurelius Symmachus → destinatário desconhecido
Tradução moderna em inglês
[To a friend] A man traveling to give thanks needs no letter of introduction, so my son Flavianus, relying on the benefits you've bestowed, spares his father that particular effort. What remains for me to write — and what his gratitude will confirm in person — is that no one is readier than you to restore men's fortunes. You had already given back his former standing when he was down, and people thought you'd exhausted your supply of favors. But then an honorable summons was added, aided by the authority of your recommendation. You keep discovering new levels of generosity and consider love unsteady if it doesn't keep growing. What a blessing, such a generous nature! I don't even know what more to wish for my Flavianus, since you keep running ahead of my hopes so fast you'd make us look greedy if we still wanted anything more.
[To Stilicho] I'm delighted to have secured the travel warrants with which you've so kindly supported my son's praetorship. I ask now that you crown what you've already given with your customary magnificence — and grant safe passage to my agents sent to Spain to purchase curule horses.
[To Patroinus, about disputed finances] I've gone through the accounts you raised and find the claims entirely without merit. The tax assessors are making demands with no documentation. I ask you to investigate and put a stop to the arbitrary collection.
Texto latino / grego
Commendationem non desiderat, qui ad agendas gratias pergit, et ideo Flavianus filius meas fretus culminis tui beneficiis levat istiusmodi labore curam parentis. restat, ut scribam, quod illius coram gratulatio sequetur, nihil esse ad integrandas fortnnas 5 2 hominum virtutibus tuis promptius. reddideras inclinato pristinum statum et putabaris consumpsisse praestanda; nunc adiecta est ei honorabilis evocatio, quam testimonii tui iuvit auctoritas. novos beneficiorum gradus invenis et inconstantem putas amorem, qui incrementa non accipit. 0 felicis ingenii benignitatem ! quid Flaviano meo amplius velim, nescio, cum tu sponte praecurrens inpudentes no^ facias aestimari, si adhuc 10 aliquid optamus. VII (VI) a. 399. AD STILICHONEM. Evectiones impetrasse me gaudeo, quibus praeturam filii mei virtute, qua polles, iuvare dignatus es. restat, ut cumules, quae magnifici animi consuetudine praestitisti. 15 et familiares meos in Hispanias missos ob equorum curulium coemptionem transcurrere protinus iubeas, quia tempore futurae editionis urguemur. illud autem de te petere non audeo, sed tuo relimiuo iudicio, an effectum desiderii mei datis ad amicos litteris praecipias adiuvari. VIII a. 401. 20 AD STILICHONEM. Intellego ex mora et cunctatione rescripti atque divini , aliquid in bis, quae praetoria filii mei supplicatio conprehendit, incongruum vel dubium iudicari, at- qne ideo denuo tibi petitionum mearum debeo pi-aestare rationem. de equis ob nata- lem d. n. Honorii et inyictissimi principis largiendis, licet hoc anno obseqnii 25 istius tempus effluxerit, opinor votum meum non potuisse reprehendi. aquae vero theatralis et holosericarum vestium impetratio etiam aliis ante me plerumque delata 2 est et ideo iuvatur exemplis. amphitheatrum m spectaculum, quod editioni filii mei propter capacitatem loci opto concedi, etiam ludicris quaestorum praelnsionibns non negatum, testimonio sunt rescripta privilegio solis patere consulibus. sciat 30 a me dudum rei istius processisse principium, non ut fastigio consulari, qnod proo^tme tui culminis felix et olim debitus magistratus omavit, ex hoc aliquid adderetur — neque enim praecipuus honor rerum talium requirit augmenta — , sed ne populns Ro- 3 manus adpetentior istiusmodi voluptatis minoris loci urgueatur angustiis. ceterum quid 16 ob/equoram P insere: clementissimi vel augustissimi vel felicisBimi 26 potvit se P 1 m. 27 tbeatralis et holo- sericarum nestium om. F olosericarum P 28 ampbitbeatrum in] ego, ampbiteatriom P, amphi- theatrum ire <P, ampbitheatrum F 29 praelnsionibus non negatum] /^, praelationibos negatum P 30 rescripto prinilegio P, rescripta. priuilegio nego solis patere consulibus Momm$en^ plus dee$u $u»pieor tluae Mommsen LIBER im. 101 praerogatiyae babeat, non video, cam etiam censuales absentium munera illic soleant P exhibere, qnorum mediocritatem volumus aemulari. baec eo scribo, ne videar iniqui- tatis ant insolentiae argui, si aliquid denegetur^ sed eminentissimae et semper mihi reyerendae sublimitati tuae expendendum relinquo, quid merito existimes convenire. 5 de me enim opinio hominum iudicabit , si iusta non impetrem , cum tuae censurae animus soleat magna praestare. Vim a. 402. AD STILICHONEM. Cum sublimi excellentia tua legationem mihi amplissimns ordo mandavit, ad quam 10 suscipiendam me et necessitas inpulit patriae et tui culminis provocavit auxilium. per- vectus igitur ad comitatum domini et principis nostri Honorii in notitiam magnificentiae tuae deferre non distuli adyentus mei causam. de censurae enim tuae pendet arbitrio spes communis officii. quaeso igitur, ut lectis amplissimi ordinis petitionibus, quarum exempla coniunxi, inter felices magnitudinis tuae actus super hac quoque parte ex- 15 pectationem meam litteris digneris instruere. X. Itane sublimem animum tuum mei cepit oblivio , ut tamdiu exortem conloquii tui me esse patiaris? an existimas neglectum familiaris officii aequanimiter a me posse 20 tolerari? quin age, ut mos est virtutibus tuis, et amicitiam scriptorum celebra rdatu simulque aestima, quan/o uberior ac promptior litteris tuis a me cura referenda sitj quae etiam tacenti iugiter exhibetur. XI. AD STILICHONEM. PF 25 Saepe ad te litteras dedi, quas credo suppressas. quando enim vir servantissimus amicitiae multisque animi bonis praeditus dignationem mihi officii tui denegasses? fuerit hoc eorum, quibus in reddendis paginis defuit fides. nunc eventus optabilis veterum morum sequestrem scriptis meis praestitit. igitur diligentia, quam mihi pro- ficiscentis fidelitas pollicetur, erga te cultum salutationis instauro. responsa tua fa- 30 cient, ut usum stili per verecundiam sero repetitum, vicissitudine provocatus frequen- ter exerceam. XII a. 400. AD STILICHONEM. P Consnlatum [meum] liberalitate continnas et ut publicus parens in futuros etiam 35 magistratus imperialem provocas largitatem. quo ergo mihi ore celebrandus es, qui titia P 34 menm uneia incltuiy mecum Mommsen continuas] luretus, continnns P 102 SYMMACHI EPISTVLAE P fastigio honoram iare conspicaas praetorios qaoqae instrais apparatas? cogitas enim 2 ceteris saecali bonis etiam privatoram mania debere congraere. itaqae d. n. Honorio divinae stirpis Aagusto benefaciendi semper addis calorem docesqae invictam prin- cipem senatoriam mediocritatem maneribas incitare. cai pro me agere gratias solus omnium potes, qui tanti beneficii auctor fuisti. ego in filii mei editione testabor, cum 5 Romanam caveam leopardorum cursus impleverit, cui iustior plausus et laeta vocum 3 suflFragia debcantur. longius pergerem, nisi tuus nobilis pudor par virtutibus ceteris laudis onera vitaret. ero igitur verborum modicus. dum singulari verecundiae tuae obsequor , sed praecelsa sublimitas tua teneat definitum , meam gratiam , quae parca sermonis est, in animo redundare. 10 « Xni a. 402? AD STILICHONEM.