Pope Pelagius I → destinatário desconhecido
Tradução moderna em inglês
We have received the report of your love and have carefully considered the matters which you have laid before us. Since the apostolic see is bound by divine commission to exercise care over all the churches, we cannot pass over in silence what you have brought to our attention. The disputes which have arisen in your province concerning the boundaries of dioceses and the rights of bishops must be resolved according to the ancient canons and the established practice of the Church. We therefore decree that each bishop must remain within the boundaries of his own diocese and must not extend his jurisdiction into the territory of another. Any bishop who transgresses these boundaries shall be called to account by the metropolitan, and if he does not comply, the matter shall be referred to this apostolic see for final judgment. Furthermore, we decree that the rights of the metropolitan must be respected by all the suffragan bishops, and that no ordination or other important ecclesiastical act may be performed within the province without the knowledge and consent of the metropolitan. The peace and good order of the Church depend upon the faithful observance of these regulations, and we exhort your love to see to their enforcement with all diligence.
Texto latino / grego
PELAGIUS [PAPA] TULLIANO EPISCOPO GRUMENTI- NO. Litteras caritatis tuae suscepimus, quibus significas Lati- j fol. 12^, C 4 fol. ir^; Ei fol. 47^-^, fol. E* fol. 7P, E^ fol. 35^-35^^; F^ fol. 136^, Ea fol. 110^^'lir, Ea fol. 120^-120''^; H fol. 56^; I fol. 53: (1... postulari; 2-3); 0 [Tha- ner, p. 294-295]: (1... postulari; 3: hoc dicimus...); Oiq fol. 59^^; Pi fol. 321'^: (1... postu¬ lari; 3; hoc dicimus), P^ fol. 38^-39, P^ fol. 26^^; Q fol. 68'^: (1... postulari; 3: hoc dici¬ mus...); Si fol. 7P: (1... postulari; 3: hoc dicimus..). giusSg, gelasius C 2 , eiusdem (gelasii) P, (i)dem (gelasius) (i parv. pro init, litt.) P 3 , om. B Q papa] om. B E F P Q S tulliano] B E F H ( 2 . corr. aut dei. voluit forte postea) B: tullano I, tullino C 0 O^q (n superscr.) C^, ad tullianum P 3 , ad tullinum P S, om. Q episcopo grumentino] episc. gunertino H, episcopo [grument. om.] B, episcopum gru- mentinum P S, om. Q 2 (l)itteras (l parv. pro init, litt) Pg karitatis B Ci / Pg tuae] om. C 4 tuae karit. I suscipimus Cg significas] ex significasi B, sigificas Sj Tit. Tulliano episcopo: Valde probabile existimo, eum fuisse illum Tullianum diaconum, gui — sicut olim ipse Pelagius scripserat — unus est ex dictatoribus Vigilii, quem idcirco vehementer reprehenderat in Pro def. Trium Cap., VI (R. DevrEESSE, 0 . c., p. 64-65). Cum illo autem pos¬ tea amicitiae foedera iniisse credendum est, quando papa condemnationi Trium Capitulorum subscripsit. Mendose igitur praesul iste lulianus voca¬ tur in Gestis S. Laver ii. Cf. F. Lanzoni, 0 . c., p. 325. Grumentino; Grumenti, in Lucania, in oppido quod hodierno tempore nuncupatur. Cf. Th. Mommsen, CIL., t. X, p. 27-28; WEISS, Grumentum, in Pauly-Wissowa, t. VII, c. 1898; F. Lanzoni, ihid. p. 324- 325; P. Kehr, 0 . c., t. VIII, p. 373-374; G. Lugei, Grumento, in Enc. Ital., t. XVII, p. 1010. num diaconum tuum ad episcopatum ecclesiae Marcellianensis, a clero et ab omnibus illic conuenientibus postulari, de quo iam ante ^ hoc tempus, retinemus nobis a uisitatore et a quibusdam loci habi¬ tatoribus fuisse relatum. Sed nos credentes quia iam dimisso- dyaconum E^, diaconem Cg O^g, diachonem C, om. I marcelUanen.] ex marcellien. Eg 4 ab omnib. illic conuenientibus] B E F H : ab omnib. qui illic conueniunt I, omnib. qui illic conueniunt [ab om.] Ct 0 P Q [illuc] Sj, omnib. illis qui illic conueniunt C [quod] C 4 5 a*] om, F 6 sed] om. I nos] om. H credetes H di¬ missoriam iam E 2 1. Latinum diaconum: Cf. ep, 58, p. 153, ubi iterum recolitur. ecclesiae Marcellianensis: In pago cui nomina Consilinum, Co- silinum aut Marcelliana, Marcellianumve, olim sedes episcopalis prope Gru¬ mentum, in Lucania. Ultra ep. 58, p. 153, cf. S. Geeasium, Ep. Herculentio, Stephano et lusto episcopis (A. ThiEL, o. c., p. 388; MignE, PL. 59, c. 145 D), ubi est sermo de quodam Sabino Marcellianensis sive Casilinatis (Cusili- natis: Coli. Britan.) urbis. De situ autem ubi haec parva civitas fuerit dis¬ putant eruditi; nam quidam post F. Lanzoni, o. c., p. 324, qui tamen rem anceps proposuit, eam ponunt in Sala Consilina in Val de Tamagro. Eum secuti sunt H. LECEERCQ, Italie, DACL, t. VII, 2, c. 1679; E. J osi, Consili¬ num, in Enc. Cattol., t. IV, c. 417 et R. van DorEn, Consilino, DHGE., t. XIII, c. 523. Alii vero post I. B. M. Rossi, Ricerche sui sito delle cittd antiche di Consilina e Marcelliana, Neapoli, 1845 (cf. Th. Mommsen, CIL., t. X, p. 25) eam fuisse putant in loco hodie dicto La Civita, prope Padula (Ae. Forceijjni... I. PERIN, Lexicon..., t. VI, Onomasticon, 412), sive —minus accurate? — in loco quem occupat hodierna Padula. Ita De ViT, Onomasticon ..., t. II, p. 400 et P. Romaneeu, Consilino, in Enc. Ital., t. IX, p. 200. Cf. insuper notata ad ep. 58,1, p. 153-154. ab omnibus illic conuenientibus; Cf. apparatum. Secutus sum lectiones Coli. Britannicae et coli. Ivonis Camutensis, quae litteras in¬ tegras nobis adservantes et in titulo recte Tulliano legentes, textum certio¬ rem — quamquam aliter videri potest— probabiliter exhibent. iam ante hoc tempus: Idem affirmatur in ep. 58,1. a uisitatore: Petro videlicet Potentino episcopo. Cf. epp. 58 et 95, p. 153 et 225. 2. iam dimissoriam: Nam, quae vocatur excardinatio a dioecesi, iam tunc temporis aliquatenus nota et necessaria erat; excommunione alioqui puniebatur clericus qui, antistite invito, a propria discesserat dioecesi. Cf. Cone. Nicaenum, can. 16 (15) (C. H. TurnER, Monumenta ..., t. I, I, p. 134-137; Mansi, t. II, 675-676 B; 682 B; 691 B), Cone. Chalced., ean. 13; 20 (E. Schwartz, ACO., t. II, vol. I, 2, p. 160; 162; t. II, vol. II, 2, p. 37-39; 57; 59; 90-91; 108-109; t. II, vol. III, 3, p. 95; 97; Mansi, t. VII, c. 363-364 C; 365-366 E; 377 B; 379 A-B; 388 A; 390 A-B; 396 E; 398 D-E). PEI.AGII I PAPAE EPISTUEAE. 56,2-3; 57,1 riam ipsius a tua caritate perceperint, scripsimus eum debere ueni- re. Uerum quia nunc consulis utrum nobis de persona eius pla¬ ceat et a te debeat relaxari, ad nos nihil attinet, nisi ut, qui sacer- dotem necessarium habent, concorditer personam eligant, cui canones obuiare non possint. Sed et nunc hoc dicimus, ut si eum 3 omnes eligunt et uis ei cedere, gratum nobis esse cognosce, ut, si possunt ante diem sanctum occurrere, uel sabbato ipso noctis magnae post baptismum cum Dei gratia ualeat ordinari. Alio- quin necesse est eos usque ad quarti mensis ieiunia sustinere. 7 -rium] £4 ipsius] om. H karitate BI perceperint] susceperint I uenire debere H 8 persona] ex perna ^so superscr.) B 9 relaxari] (?) B 2(?) 10 ha¬ bet B eligat ex eligant B 11 hoc] add. itaque [sed et nunc ow.] C 0 0^6 P Q S dicinus £4 eum] om. C 3 C 4 12 uis] ius Fj, (?) £3 ei cedere] B E F: eum cedere C I 0 Q, eum concedere Ojg, eum ecclesiae P Si, eum ei ecclesiae H, eum ecclesiae illi praebere P 3 nobis] ex enobis £, uobis O 2 esse] eum C 2 esse nobis H P S cognoscere Oj, ignotesce Pg 13 possint O 9 , possit Pg sabbato] asabato B C 0i O 2 15 est] om. Oj eos] om. P S usque] om. I. perceperint: Ecclesia enim, cui electus cedebatur, dimissoriam accipiebat; Pelagii verba nunc ad electum, tum vero ad electores inha c atque in ep. 58 spectant. scripsimus eum debere uenire: Quae litterae, quarum iterum in ep. 58,1 fit mentio, sunt amissae. 3. ante diem sanctum: Pascha a. 559 contigit die 13 aprilis. sabbato Ipso noctis magnae post baptismum: Hic primum occu¬ rrit — quantum noverim — sabbatum paschale velut dies proprius sa¬ crorum ordinum. Exinde praesens epistula scribi debuit ante diem 12 aprilis a. 559, et quidem vel duas circiter hebdomadas ante diem illum, tempus videlicet minimum ad itinera necessarium; non autem tres hebdomadas ante sabbatum sanctum, quod non oportuisset excludere — ut tacite ponti¬ fex facit — dominicam palmarum, quae anno illo die 6 eiusdem mensis evenit. Eitterae itaque datae fuerint oportet exeunte mense martio a. 559. usque ad quarti mensis lelunla: Unde inferre non licet, tempore nostri papae solos dies ad sacrandos episcopos aptos fuisse sabbata Quattuor Temporum. Quod enim Pelagius inculcat, id super quod eius argumenta vim faciunt, est ieiunium ante ordinationes sacras omnes praes¬ tandum. (Cf. C. CaeEEWaem, o. c., l. c., p. 206-207). Aliud autem ieiu¬ nium, post illud sabbati paschalis, iam non exstabat usque ad ieiunium Quattuor Temporum Pentecostes, ad quod idcirco differenda erat ordinatio, si sabbato paschali conferri non potuerat. Cf. Th. Michees, Beitvdge zuv Geschichte des Bischofsweihetages im chvistlichen Altevtum und im Mittelaltev (Liturgiegeschichtliches Fovschungen, 10), Miinster im Westf., 1927, p. 36-39; 47; Dom Ph. OppenhEim, Pyo Christo legatione fungimur, Romae, 1949, p. 60-62; M. Andrieu, 0 . c., t. III, p. 582-583; 570-572. Episcopo Marcello certiorem facit clericum Valentinum nullo esse canonico impedimento affectum, cum eius sponsa, quamvis iam antea cum alio desponsata sit, virginitatem tamen semper servaverit. De modo quoque agit se gerendi Marcelli erga presbyteros, qui bello pulsi, eius dioecesim petiere. Si presbyteri ei desunt, monachos, qui digni sint, eligere poterit, quin vero monasteria detrimentum patiantur.