Quintus Aurelius Symmachus → Ausonius Corrector
Tradução moderna em inglês
Symmachus to Ausonius.
Since you yourself do nothing for the sake of display, one must be careful not to praise your genuine virtues as though they were affectations. But know this one thing from me with absolute certainty: there is no mortal whom I love more than you. So completely has your honorable affection held me in its bond.
Yet in one thing you seem to me excessively modest: you accuse me of betraying your little book. It is easier to hold burning coals in one's mouth than to keep a brilliant work secret. Once a poem has left your hands, you have surrendered all rights over it. Published speech is a free thing. Or do you fear the venom of a hostile reader, that your book might be gnawed by harsh teeth? You alone, of all men, owe nothing to favor and lose nothing to envy. To the hostile and the fair-minded alike, you are equally admirable. Put aside these empty fears, then, and indulge your pen, so that you may often be "found out." At least dedicate some didactic or protreptic poem to my name as well. Test my capacity for silence -- which I wish I could promise you, but dare not. I know the itch of sharing a work one admires: for the man who first announces another's fine words claims a kind of partnership in the praise. In comedies, the writers receive the chief glory, certainly -- but Roscius and Ambivius and the other actors were not without fame. So spend your leisure on this worthy task, and sustain my hunger with new volumes. And if you dread a gossip who might betray your fear of boastfulness, then grant me silence too, so that I may safely pretend that what you have written is my own. Farewell.
Texto latino / grego
rachum] M{Il)y brachium V 5 uetustatero] /uretttf, uenustatem UVM uergeret] H, uigeret VMiF] tune] Af, tunc VIT 6 lldie VM oUmpium V[II) mironis VM{II) 7 buoulam] Af, ba- eulam 27, boculam V Polycleti canephoras iur«tiM, pole liticane forus V, policane forus Z7, proleti oeno- forum M rudea UV artes V, arte U 12 uale om. V cito] (77), scio V^ sero M uidebitur rusticus V, rusticus om, M 22 A B contensiu eodicvm Au9onianorum; A^ a VoMtanw 111 aaee. Vllll; A^ ms Paris. 8600 saee. XI III simacus ausonio Ai, epta symmachi ad ausonium A^, symmachus aui F, om. V 23 mQrum A^V, ue- rum UFA^ mici gaudium A^, gaudium mihi VF tu escripta A^ 1 m. 25 snie uictus id du- bito A^ incertus — 26 quippe ita fa parUm in ratura partim in margine A^ 2 m. 26 ceteris om. F formido — 27 conprobas in margine add. A^ 1 m. 27 uenigne A^ 1 m, 28 mutum A^ sed corr. scabere] A^ 1 m. F, scalpere A^ 2 m., scribere VA^ tui esse corr. ex tuisse A< simul qnod ipse nihil ostentandi gratia faeis, yerendum est genuina in te bona tam- VFA quam affectata laudare. unum hoc tamen a nobis indubitata veritate cognosce : nemi- nem esse mortalium, quem prae te diligam ; sic vadatnm me honorabili amore tenuisti. set in eo mihi verecundus nimio plus videre, quod libelli tui arguis proditorem. nam 2 5 £Btciliu8 est ardentes favillas ore comprimere quam luculenti operis servare secretum. cum semel a te profectum carmen est, ius omne posuisti. oratio publicata res libera est an yereris aemuli venena lectoris, ne libellus tuus admorsu duri dentis uratur? tibi uni adhoc locorum nihil gratia praestitit aut dempsit invidia. ingratis scaevo cuique proboque laudabilis es. proinde cassas dehinc seclude formidines et indnlge 10 stilo, ut saepe prodaris. certe aliquod didascalicum seu protrepticum nostro quoque nomini carmen adiudica. fac periculum silentii mei, quod etsi tibi exhibere opto, 3 tamen spondere non audeo. novi ego, quae sit prurigo emuttiendi operis, quod pro- baris; nam quodam pacto societatem laudis affectat, qui aliena bene dicta primus enuntiat. ea propter in comoediis summatim quidem gloriam scriptores tulerunt ; Roscio 15 tamen adque Ambivio ceterisque actoribus fama non defuit. ergo tali negotio expende otium tuum et novis voluminibus ieiunia nostra sustenta. quod si iactantiae fugax garrulum indicem pertimescis, praesta etiam tu silentium mihi, ut tuto simulem nostra esse, quae scripseris. vale. XXXn (XXVI) post a. 378. 20 AVSONIVS SYMMACHO. Modo intellego, quam mellea res sit oratio, quam delenifica et quam suada facun- dia. persuasisti mihi, quod epistulae meae aput Capuam tibi redditae concinnatio inhumana non esset, set hoc non diutius, quam dum epistulam tuam legi, quae me blanditiis inhiantem tuis velut suco nectaris delibuta perducit. ubi vero chartulam 2s pono et me ipsum interrogo , tum absinthium meum resipit et circumlita melle tuo pocula deprehendo. si vero, id quod saepe facio, ad epistulam tuam redii, rursus 2 inlicior ; et rursum ille suavissimus, ille floridus tui sermonis adflatus deposita lectione vanescit et testimonii pondus prohibet inesse dulcedini. hoc me velnt a^rius bratteae fncus aut picta nebula non longius, quam dum videtur, oblectat chamaeleontis bestio- 30 lae vice, quae de subiectis sumit colorem. aliut sentio ex epistula tna, aliut ex con- scientia mea. et tu me audes facundissimorum hominum laude dignari? tu, inquam, 3 honorauili A^ 1 m. amor Ai, a morte V 4 mici A^ nereoundius V plns nimio uideris F 5 fabiUa Ai 1 m. ad comprimere cuiicr, in mg, continere /7 serbare A^ 1 m, 6 perdidisti F res om. A 7 a^ morsu Ai, ad morsum F, a morsu F 8 nicil A* prestitit A^ de- pressit F ignatis A2, ingratus II VF 9 proboque cofY. ex probo A* es om. F deinc A* I m. bere obto A^ 1 m. 12 emutiendi A^F qod A* probatur F 14 «ummatem gloriam qui- dem V 15 ambibio AVF, ambio /7 auctoribus A^ deflcit V 16 tuum corr. ex tum A^ nobia A^ 1 m. geionia A^ 1 m. 17 iudicem II pertimescea V presta A^ selen- tium Ai i m. mici Ai simUem V 18 uale om. VF 21 deUniflca A^ 1 m. et om. F facunda Ai 1 m. 22 mici A^ epistolae Ai 23 hu- mana A^ epistola tna A* 1 m. mae A^ 24 iniantem A^ 1 m. tibi uero KF, ubi enim A^, ubi non A^ cartolam A^ 1 m. 25 cum F absintium A^ respicio F 26 depr^endo A^ bero A* 1 m. sepe A^ Qpistolam A^ 27 in licio retrorsum V^(/^), illicior retrorsum F inlicior persuadeor A^ 2 m, in marg. suabissimus A^ afl^atus F 28 euanescit F proibet A^ 1 m. brattee A^, bractee A^, bractea VF 29 nondum longius V cameleontis AVF uestiole A^ l m. V 30 Qpistola Ai Q. AVKBLIVS Stmmaohts. 3 1 8 SYMMACHI EPISTVLAE VFA mihi ista, qni te ultra emendationem omninm protnlisti. haut quisqaam ita nitet, nt conparatns tibi non sordeat. quis ita Aesopi venustatem, quis sophisticas Isocratis conclusiones? quis ita ad enthymemata Demosthenis aut opulentiam Tullianam aut proprietatem nostri Maronis accedat? quis ita affectet singula, ut tu imples onmia? quid 4 enim aliut es quam ex omni bonarum artium ingenio collecta perfectio? haec, domine & mi fili Symmache , non vereor , ne in te blandius dicta videantur esse quam verius. et expertus es fidem meam mentis adque dictorum , dum in comitatu degimus ambo aevo dispari, ubi tu veteris militiae praemia tiro meruisti, ego tirocinium iam veteranus exercai. in comitatu tibi verus fui, nedum me peregre existimes conposita fabulari; in comitatn, inquam, qui frontes hominum aperit, mentes tegit, me tibi etpa- lo ^ 5 rentem et amicum et si quid utroque carius est, cariorem fuisse sensisti. set abeamus ab ^. his, ne ista haec conmemoratio ad illam Sosiae formidinem videatur accedere. illud quod paene praeterii, qua adfectatione addidisti, ut ad te didascalicum aliquod opus- culum aut sermonem protrepticum mitterem? ego te docebo docendus adhuc, si essem id aetatis, utdiscerem? aut ego te vegetum adque alacrem commonebo? eadem opera i5 et Musas hortabor, ut canant, et maria, ut efQuant, et auras, ut vigeant, et ignes, ut caleant, admonebo, et si quid invitis quoque nobis natura fit, superfluus instigator 0 agitabo. sat est unius erroris, quod aliquid meorum me paenitente vulgatum est, quod bona fortuna in manus amicomm incidit. nam si contra evenisset, nec tu mihi per- suaderes, placere me posse. haec ad litteras tuas responsa sint. cetera, quae noscere 20 aves*, conpendii faciam: sic quoque iam longa est epistula. lulianum tamen familia- rem domus vestrae, si quid de nobis percontandum arbitraris, tibi allego, simul admoneo, ut, cum causam adventus eius agnoveris, iuves studium, quod ex parte fovisti. vale. XXXm (XXVn) post a. 369.