Pope Pelagius I → destinatário desconhecido
Tradução moderna em inglês
The report of your love has reached us, and from it we have learned the condition of the churches in your region. We respond with the pastoral concern that the care of all the churches, entrusted to us by the blessed apostle Peter, demands of us. The matters you have reported require prompt attention, and we address them without delay. Concerning those bishops who have separated themselves from the communion of this apostolic see on account of the Three Chapters: we exhort them once more to return to unity, for their separation is without foundation. We have demonstrated repeatedly that the condemnation of the Three Chapters in no way violates the faith of Chalcedon or the teaching of the holy fathers. The council of Chalcedon stands firm and inviolate, and whoever affirms otherwise deceives himself and misleads others. We are prepared to receive with charity all who return, and we bear no rancor against those who have been deceived by false reports. But we cannot compromise on the truth, nor can we permit the authority of this apostolic see to be called into question. Let your love continue in your efforts for peace and reconciliation, trusting that the Lord who is the author of peace will bring to completion the good work that has been begun.
Texto latino / grego
Pont. Gen.y Gelas, ep. 41, p. 454; FRIEDBERG, Decr. Gratiani, XVI, I, 31, c. 769. PEIvAGlUS BONO EPISCOPO GAUINATI. In parrochia l tua, basilica sancti Laurentii, quae in possessione filii et consilia- £, fol. 66'''>-67\ E, fol. 70'', £, fol. 35^; 0 [Thaner, p. 403]; P, lol. 323, P, fol. 40^-41, P, fol. 27''‘-''*>; Q fol. 69-69''. om. B parroecl^a Pi A. Thtee, o. c., p. 454, has litteras Gelasio tribuit (Ep. 41), nixus tan¬ tum auctoritate cod. Vatie, lat. 1364, mei O 4 . Pro Pelagiana origine huius epistulae militant autem: l.°) insertio inter alias litteras papae in Coli. Britannica; 2.®) continetur item inter epistulas nostri pontificis, et qui¬ dem, cum expressa mentione nominis eiusdem, in Coli, in II libros et in Coli. Tripartita. Tres itaque coli, et duae saltem earum familiae, contra duas alias. Coli. A nselmi videlicet et Polycarpum, quae ad unum stipitem reducuntur, auctoritatem Pelagianam tuentur. Cum autem nil solide osten¬ dat Bonum, Gabii aut Curium Sabinorum sedis fuisse re ipsa episcopum tem¬ pore Gelasii, nihilque serio ratione stili inferri possit pro Gelasiana origine litterarum, nihil impedit, quominus epistulam Pelagio nostro potius quam Gelasio vindicetur. Cf. P. Ewaed, 0 . c., l. c., p. 546, n. 1. nati (Sabinati) indubie est retinenda, nam: l.°) rarior est, et facilius mutari potest G in S quam e converso; 2 .°) vocabulum Sahinates a Sabina deductum invenire nequivi: episcopi enim Curium Sabinorum, Sabinienses, Sabinenses, episcopi S. Anthi(e)mii vocati fuerunt, numquani vero, quod noverim, Sabinates. E contrario Gabiorum antistes, iam inde a remotis temporibus, communiter nomine Gabinatis sive Gavinatis fuit notus. Ita, exempli gratia: Asterio Gabinate (Gabinate vel Davinati [1. Gavinati]J (sic) in Cone. Romano a. 465 (Mansi, t. VII, c. 959; 967-968); Andrea Gabinate EPISTOEA 36,1-2 rii nostri, tiiri magnifici Theodori fundata est, officium praesby- terii deesse cognouimus. Et quia praefatus filius noster nobis retulit inuenisse se Rufinum quendam monachum, olim sibi uita et moribus comprobatum, et hunc postulat illic praesbyterum con- 4 -terii] P Q (cf. ep. 34, l. 10 et 20; ep. 43, l. 7 ): -teri 0 deesse] esse P 3 cog¬ nouimus] se praecd, eras. Q, cognoscimus 0 et] superscr. Q noster] add, theodo- rus B E nobis] om. Pj 5 retulisset P 3 se] om. 0 Pj Pg ruphinum O 4 Og quondam (?) Q 6 conprobatum Ei E4 illic] ibi 0 P Q praesbyterum] episco¬ pum B (sic) in Cone. Rom. a. 487 (Mansi, ibid., c. 1171); Mercurius ... Gabinatium (Gavinati vel Gavinatis) (sic), sive Mercurius Gabinas, in Synodis Roms. aa. 501; 504 (Mansi, t. VIII, c. 252; 314; Th. Mommsen, synhodorum..., c. 866 ). Utrum hoc oppidum Gabii in Latio (ad hodiernum Castiglione), an potius in Sabinis (Torri) exstiterit,’ nondum plene dilucidatum est, quamquam primum praeferendum videtur. Cf. H. Dessau, CIL., t. XIV, p. 279, n. 1 et 2. Quod spectat ad veterem Gabiorum urbem, cf. Idem, ibid., p. 278-279; G. Tomassetti, Delia campagna romana, in Arch. d. Soc. Rom. d. storia patria, t. XIX, 1906, p. 65-74; WEISS, Gabii, in Pauly-Wisso- wa, t. VII, c. 420-422; F. Lanzoni, 0 , c., p. 129-131; 354-355; G. BerToni, Gabii, in Enc. Ital., t. XVI, p. 236; S. PrETE, Castiglione, in Enc. Cattol., t. III, c. 1037 (nimis breve). Quod autem adtinet ad Cures Sabinorum (ad hodiernum Passo Cor ese), unde hucusque Bonus antistes credebatur, cf. Hueesen, Cures, in Pauly-Wissowa, t. IV, c. 1814; F. Lanzoni, 0 . c., p. 345-353; P. KEhr, 0 . c., t. II, p. 53-54; E. Josi, Sabina e Poggio Mirteto, in Enc. Cattol., t. X, c. 1518-1521. Iam autem satis prudenti lectori patet ex dictis, opinor. Bonum episcopum post Mercurium Gabinatem re vera, non autem post lulianum Sabinensem esse ponendum. 1 . consiliarii nostri: Cf. Th. E. v. SickeE, in Mitteil. d. Inst. f. Oester. Gesch., t. XXIII, 1902, p. 53, n. 1. uiri magnifici Theodori: Vir eiusdem nominis et tituli tempore S. Gregorii Magni vixit. Cf. J-E. 1222: S. GrEGORIi Magni. Reg., III, 18 (P. Ewaed, MGH., Epp., t. I, p. 176-177); J-E. 1794: Idem, Reg., XI, 4 (L. M. HarTmann, ibid., t. II, p. 262). Quoad viri magnifici titulum, cf. notata supra, in epp. 23,4 et 29,1, p. 71 et 84. 2. Rufinum: Monachus, ut ex sequentibus patet, ignotus. monachum olim sibi... comprobatum: Hanc locutionem sumpsit Ph. V. Bagan, 0 . c., p. 30, velut exemplum dativi agentis apud Gelasium. Iam vero, tum haec verba, tum aha quae sub littera b) With the Perfect Participle ibi prostant, sunt ambo Pelagii nostri non autem Gelasii. Aliud enim exemplum: admonitione suscepta... Aemiliano magistro militum et Constantino iudici est ep. 29,1. Ita non semel in opere illius viri litterae istae adtribuuntur Gelasio, quod quidem casu observavi. Cf. p. LXXIII, n. 1. PKI.AGII I PAPAE secrari, quod [ad] subito fieri nos, praerogante obseruantia, non adquieuimus. Ideoque dilectio tua, his acceptis, sabbato ueniente faciat eum subdiaconum, et, si Deus uoluerit et uixerimus, mediana ebdomada praesbyterum faciemus, quatenus superuenienti festiui- probab. lect., ob auctor, codd, E in hac ep,) E P praerogata O P Q 8 adquieuim.] Ea E 4 Oj O 2 O 9 Q: aquieuim. B, acquieuim. E^E^ O P hiis P* sabbati O 4 uenien> ti Q 9 subdiaconum] B E Oi O 2 Oq P [subdiach.] Pj: diaconum ex subdiac. ^sub eras,) Q, diaconum O medianam O*, mediana quadragesimae O 3 10 epdomada P, ebdomadam O 4 faciemus] E, ex fac B 2: fac Pi, P, (?), faciat (an recte?; cf, supra l, 9 et ep, 43, § 2-3), P 3 fac O Q [ex facit] Og superuenienti] 0^ O 9 P, ex super- uenti Q: superueniente O [adi subito: In originalis litteris ita fuit fortasse re vera scrip¬ tum, vel ab subito. Attamen, ab (?) ad non genuinum putavi, eo quod in aliis litteris, videlicet, 19,26 et 31,2 una vox subito usurpata reperitur. praerogante : Potius quam praerogata. Quoad sensum verbi huius, cf. adnotationes in ep. 37,1. obseruantia: An ea quam S. Gelasius I statuit? Illa vero pro¬ prie ad presbyteros et diaconos tantum spectat. Cf. J-K. 635; 676: S. Ge- EASII I, Ep. episcopis per Lucaniam et Brutios et Siciliam constitutis, 11, et Ep. clero et ordini et plebi Brundusii (A. Thiee, o. c., p. 368; 380; Migne, Pb. 59, c. 52 B; 102 B). Cf. etiam Lib. diurnus, form. 6 (Th. B. v. SiCKEE, 0 . c., p. 6, 1. 16-19). 3. sabbato ueniente: Auctori lectionem diaconum pro subdiaconum retinenti (cf. apparatum), recte visum fuit, hoc sabbatum fuisse ieiunii qua- dragesimalis initii, sicut locutus fuerat Gelasius (cf. supra), id est, sabbatum quattuor temporum Quadragesimae a. 559, quod accidit ^e 8 martii a. 559. Igitur, illa lectione stante, litterae hae datae fuissent circa dies 2-7 martii a. 559. Bgo vero consensu codd. maioris auctoritatis permotus, lectionem subdiaconum, ut indubie genuinam, servavi. Itaque iam probabilia demons¬ trantur et alia sabbata, ante sabbatum in mediana, quod die 29 martii a. 559 evenit. Verum cum verba si uixerimus et adlusio ad Pascha, temporis spatium non nimis parvum, neque diem nimium a Paschate distantem supponant, non multum a veritate aberrare censui, si diem quo data fuit epistula statuerem initio circiter eiusdem martii mensis. In praxi igitur fere cum auctore consentii. subdiaconum: Vide sis codd. testimonia in apparatu lectionum variarum. Verbum, si re ipsa, ut reor, genuinum est. Theologiae histori¬ corum haud parum interest. Cf. b. Duchesne, Origines du culte chritien, Paris, 1920, p. 375, n. 1; H. bECEERCQ, Ordinations irrigulUres, DACb., t. XII, 2, c. 2391-2401; M. AndriEu, o . c., t. III, p. 555-556; 564-566. bocus non dicit contra ep. 19,26: ibi enim tractantur abusus et mores eccle¬ siae Gallicae, qui ceteroqui a pontifice improbantur. mediana ebdomada: Videlicet, quarta Quadragesimae hebdo¬ mada, in qua sabbatum in mediana sive Sitientes proprius dies ordinatio- tate paschali sacra mysteria in memorata basilica a persona com¬ petenti ualeant adimpleri. pascali Q misteria P Q a] om, P^, num invenitur. Cf. C. CaeeEwaerT, La durie et le caractire du careme ancien dans V^glise latine, Bruges, 1920, p. 55-56; Idem, La semaine rniedianan ..., l, c., p. 206-208; Dom Ph. OppEnheim, Pro Christo legatione fungimur, Romae, 1949, p. 56, n. 1; 57-60; M. Andrieu, o. c.* t. III, p. 311-312. PEr<AGII I PAPAE (37 + 48) Quamvis schismaticus correctionem mereat, tamen, pontifex Agne¬ llum hortatur ut, quem ad Ecclesiae ovile rediit, ultro recipiat, nam saepenumero transgressorum emendationem mansuetudine obtinetur in bonoque confirmantur beneficia eis largiendo.