Pope Pelagius I → destinatário desconhecido
Tradução moderna em inglês
We have received your report and have carefully considered all the matters which you have referred to our judgment. The care of the apostolic see extends to all the churches throughout the world, and we are bound to respond to every question that affects the faith, the discipline, and the good order of the Church. You inform us that certain persons in your region continue to create disturbances and to resist the lawful authority of their bishops. We decree that such persons, whether clerics or laypeople, must be admonished to obey the canonical authority of their bishops, and if they persist in their resistance, they shall be separated from the communion of the faithful until they have made satisfaction. The authority of the bishop within his own diocese is established by divine ordinance and by the canons of the holy councils, and whoever resists it resists the ordinance of God himself. However, we also admonish the bishops themselves to exercise their authority with justice and moderation, remembering that they are the servants of the servants of God and that their power is given them for the edification, not the destruction, of the faithful. Let your love see to the enforcement of these decrees and report to us concerning their implementation.
Texto latino / grego
Decr. Gratiani, XVI, I, 18, c. 765. PELAGIUS [PAPA] PAULINO SOLATINO. Probinum Sa- riae et Milianum atque Probianum uel alios pseudo monachos p. 431]; Oi, fol. 86^; P, fol. 373, P, fol. 101, P, fol. 76^’. O 7 Pj papa] om. C solatino] I 0 P: solitano C 3 Pt, salatino Cj Cg, salitano C 4 solano. Ojg, solitario, solaterio, solatario, solantio, soletano codd. et edd. Gratiani 1-2 sariae] 0 Oja P: sane C, samiae O7, siue superscr. I, sabariae, salarie, samariae, phariae, codd. et edd. Grat. 2 et milianum] emilianum I, et iulianum codd. aliqui Grat. probinianum, probanum edd. Rom. et Bas. Grat. pseudo] ex spseudo Pg, pseduo Ci Tit. Paulino Solatino: Haec est probabilius vera et genuina lectio, corrupta autem forte iam in cod. archetypo, nam Solatinus cui loco re- pondere queat ignoro. Ae. PriEdberg, 0 . c., c. 765, legit Solitario (eius cod. A: Solaterio, cod. vero D: Solantio); ei consentiit P. Kehr, 0 . c., t. IV, p. 7,4. Inspectis autem epp. 82 et 68, p. 200-201 et 177, veri similis apparet emendatio F. KaeTENBRUNNER, J-K. 968 (t. I, p. 128), qui Spoletino le¬ gendum est autumatus. Tamen, animadvertenda mihi est (hfficultas, quam ei emendationi opponit Coli. Britannica, quippe quae non Spoletino sed Spo- letano legit ubique, hic autem Solatino, Solitano, Salatino codd. praebent. His addendum, quod nostro Paulino nullus codd. episcopi tribuit titulum, dum quod deest plerumque, sedis est nomen, non gradus dignitatis. Ita, exempli causa, in Coli. Britannica inter 24 htteras ad episcopos missas, tantum nomen sedis ferunt, aliae vero 18 N. episcopo in titulis habent. Nihilo autem minus, propter ea quae scimus ex epp. 82 et 68, probabilitate non caret, mea sententia, coniectura. — Alia hypothesi, quae vero in no¬ mine Solatino tantummodo nititur, legi posset Salonati sive Salonitano. ageretur —quod sane minus probandum videtur— Paulinus poni debe¬ retur inter Petrum (c. a. 554-?) et Probinum (c. aa. 562-566). Cf. B. Gams, 0 . c., p. 420; H. lyECEERGQ, Dalmatie, DACIy., t. IV, 1, c. 57; Ch. SEGVIC, PEI.AGII I PAPAE EPISTUI^ 92,1-2; 93 Iohanni defensori praecipimus, ut eos debeat detinere, quatenus si quam desiderant contentionis suae cognoscere rationem, ad nos ut informentur debeant exhiberi. Certe, si sola obstinatione ab 2 ecclesiastico corpore sunt scissi, in Reatina, sicut petisti, insula, ut exulentur praedicto defensori duximus iniungendum. iohannes C 7 detinere] sustinere Cg C 3 C 4 , obtinere Pg Qt P 3 , quatinus I C 3 Pg desiderat O 4 0, 5 informantur ex infirmantur Ca, informantur C 4 7 exulentur] ex exultentur O 2 O^,, expulerentur O 7 , exularentur O^g, exsulent ed. Rom. Grat. iniun¬ gendum] intimandum 7 . Chronologie des dviques de Salone, in Anal. Bolland., t. XXXIII, 1914, p. 268-269. Sed potius, ob altum silentium quod — ut supra notavi — codd. de eius dignitate servaverunt, laicus aut clericus magnae auctoritatis fuisse videtur Paulinus, cui propterea papa commisisset emendationem quorun- dam, qui Salonatem ecclesiam perturbabant. Coniecturae consonat nomen Probini, quod in epistula sequitur. Licet enim quaerere: fuitne ille Probinus rebeUis monachus, qui tunc temporis ecclesiam, ab ea disiunctus, agitabat, praesul 'Salonitanus eiusdem nominis, qui postea, a sede Petri aberrans, ei ecclesiae praefuit? Istis non male congruerent possibilis (non autem proban¬ da) origo ipsius: Sabaviae? (videas infra), et magis insula Reatina, quae fuis¬ set una ex multis littori Dalmatico adiacentibus. Sed serio obest, ni faUor, quod Salonae eo tempore loannes quidam defensor (Kcclesiae) non poterat facile degere. Quapropter res —ut reliqua de quibus infra quaeritur — sub iudice manet. De loanne vero defensore in Sicilia, cf. adnotationes in titulos epp. 41 et 44, p. 114 et 121. 1. Probinum Sariae et Milianum atque Probianum : Rebelles monachi ceteroqui non noti. Cf. tamen quae supra disputavi de Pvobino. Saviae (Samiae) nomen alias difficultates non parvas parit. Huius nominis quod¬ dam ignotum oppidum in Sardiniae insula exstitit. Cf. Phieipp, Savia, in Pauly-Wissowa, t. I-^, c. 2514. Gratianus autem (cf. Ae. Friedberg, 0 . c., ibid.) legit Sabaviae (Salariae cod. C, Samariae cod. A). Ktsi paleographice difficilior sit lectio mihi non probatur, eo quod nusquam reperitur in coli, praecedentibus, unde Gratianus fragmenta hauserat. Quod adtinet ad Sabariam sive Savariam, vicum in Pannonia Superiori, cf. VuEiC, Savaria, in Pauly-Wissowa, t. 11^, c. 249-250. Phariae, uti Gratiani correctores et F. Kaetenbrunner, ibid., intepretati sunt, est gratuita coniectura, nam nullius cod. testimonio fulcitur. Iohanni defensori: Ille fortasse Siciliensis defensor de quo loquuntur epp. 41 et 44. Cf. quae animadverti in titulum ep. 41, p. 114. 2. in Reatina insula: Indubia primigenia lectio, quam omnes una simul codd. testantur. Utrum corrupta iam in originali fuerit necne, an¬ ceps haereo. Locus autem et nomen istius modi insulae, quantum scio, ignorantur. Cf. tamen quae supra in titulum dixi, inquirens, et WeisS, Reatinus portus, in Pauly-Wissowa, t. I^, c. 347: in regione antiquae urbis Concordiae prope Portogruaro, ad os fluminis Lemene, in Venetia. Num antea exstiterat parva insula quaedam pro illo portu? Dominus Romam mittat, ut ordinari possit, quem populus cle- rusqlie sacrandum elegerant. KEhr, VIII p. 256, 2 aa. 556*561 PEI.AGIUS DOMNINO EPISCOPO <A>ECANO. Cum Deus propirius in electione personae quae ordinari debeat fecerit clerum etano Cj Cg, teano Fournier 2 propicius C personae quae] C: episcopi qui Fournier Tit. Domnino episcopo Aecano: Hanc esse reor genuinam lectio¬ nem. Quod ad oppidum Aecae sive Ecae in Apulia adtinet. Cf. De Vit, Onomasticon ..., t. I, p. 69; t. II, p. 687; Hueesen, Aecae, in Pauly-Wissowa, t. I, c. 443. Incolae eiusdem Aecani sive Ecani vocabantur. Quoad sedem Aecae (Troia) cf. F. Lanzoni, 0 . c., p. 268-272; N. Crostarosa Scipioni, Aecae, in Enc. CattoL, t. I, c. 354. (Desideratur in DHGE.!). Quod refert ad aham commenticiam codd. lectionem, videhcet Teano, P. Fournier, La collection canonique ..., l. c., p. 78, perperam, uti ait P. Kehr, 0 . c., t. VIII, p. 256, 2, ad hodiernam Chieti spectasse putavit. Sed neque Teani sive Theani Sidicini (Teano) ecclesia, in Campania, prout P. Kehr, 0 . c., ibid., est opinatus illi convenit. In primis enim notandum mihi est, lectio¬ nem Teano esse coniectatam emendatamque —ne dicam corruptam — ab illo b. m. viro. Codd. enim duo re ipsa etano ferunt, quod non esse nisi corruptio ecano aliorum codd. perspicuum est. Denique mecum animadver¬ teres vellem, adiectivum a Teano Theanove derivatum minime esse Teanus, sed Teanensis vel Theanensis, uti ostendunt codd. lectiones in ep. 54, p. 143, et sicut addere potes apud P. Kehr, 0 . c., ibid. p. 256, 4,5; 257, 8,9. Constat itaque, ni multum fallor, Domninum nostrum adhumerandum esse inter episcopos ecclesiae Aecanae post Marcianum, qui synodis Romanis aa. 501- 502interfuit. Cf. Th.MOMMSEN, Acta synhod., l. c., p. 434, 37; 453,33; Mansi, t. VHI, c. 252 C, n. 1.; 259 E; 300 B; 308 B; 315 D. Corruptio Ecano ab Eclano (Aeclano) gratuito non est autumanda. Neque F. Lanzoni, 0 . c., р. 268-272; (264-266), neque ullus eorum, qui post eum de Aecana ecclesia scripserunt (puta etiam H. LeceeRCQ, DACL., t. VH, 2, c. 1674; t. IX, 1, с. 1485-1486) Domninum nostrum noverunt. in electione personae quae ordinari debeat: Nescio quo pacto se fefellisse potuit cl. P. Fournier, La collection canonique..., l. c., ut legeret PEI.AGII I PAPAE plebemque concordes, nihil ulterius spectetur, sed mox cum pau¬ cis qui electus fuerit in Dei nomine ad nos sacrandus occurrat. episcopi qui ordinavi debeat. Non patet utrum re quidem vera de episcopo, an potius de alio sacrae hierarchiae membro hic agatur. Adhuc magis remanet dubium, num in casu quem litterae produnt observatae fuerint praescriptiones de temporibus definitis ad ordinationes sacras peragendas. Pelagius, intimo dolore affectus conqueritur de improbitate eorum qui agrorum incultorum tributum ab ecclesia exigunt, cum haec ita paupertate laborat ut nec indigentes sublevari possit. aa. 556-561 PELAGIUS BENIGNO EPISCOPO HERACLITANO. Si [in] isto tempore quo generalis, ut ita dicam, paupertas est, etiam de desertis ipsis detrahatur ecclesiae, ego ubi uiuere non Codd,: Ci foL 66^, C, fol. 61^^^^^, Ct fol. 50^, C* fol. 47^\ heraclitani (?) 2 in om. Ci C, (cf, ep. 19, l. 47^49) est] om, Cg 3 de] om, C* desertis] ex desestis corr. vid. Ci ecclesiae] C: ecclesiis Fournier Tit. Benigno episcopo Heraclitano: lam aliunde aliquantulum cog¬ nitus. Cf. ViGiEii (PEEAGH) Constitutum, Coli, Avellana, ep. 83, 24.28.203 (O. GuEnThEr, 0 , c., p. 235-236; 286). Concilio Constantinopolitano a. 553 interfuit personam gerens metropolitae Lliae Thessalonicensis. Cf. Mansi, t. IX, c. 173 C; 190 L: 194 B; 197 A-B; 262 B; 389 B; L. Caspar, o. c„ p. 270-271; 275; 277; E. SrEisi, Histoive p. 662-663, n. 1. Eius sedes Heraclea (Hevacleia Lynkestis vel Lyncestis, sive in Pelagonia dicta) in Macedonia Prima fuit, in via Egnatia, ubi hodierna Monastiv sive Bitolia consistit. Cf. B. Gams, o, c,, p. 429; De Vit, Onomasticon t. III, p. 338, XXV; ObERHUmmEr, Hevakleia 5, in Pauly-Wissowa, t. VIII, c. 429; K. MIeeER, Itinera Romana, Stuttgart, 1916, c. 521. Cf. tamen Keramo- POUEEOS, in *ApxaioX. ’E 9 yjjA., 1933, p. 60-64 (apud. E. Stein, ..., p. 662, n. 1), qui Heracleam ponit in loco urbis hodie dictae Florina sive Lerin, in Graecia. detrahatur ecclesiae: Ita abs dubio legendum est cum codd. omnibus. Respondet enim ad non suhuenire egentibus ecclesiam crimen est, quod postea legitur. Eoquitur itaque hic de Ecclesia absolute posita, quae in Romana ecclesia subintellegitur comprehendi et coartari. Quare probare non possum lectiones quas cl. P. FourniEr, La collection cano¬ nique ..., l. c., p. 78 proposuit. PEI.AGII I PAPAE habeo; quia et non subuenire egentibus ecclesiam crimen est, et unde subueniri possit penitus non est. ego ubi uiuere non habeo: Veritatem huismodi verborum corro¬ borant, quae in Pelagii epithaphium incisa fuere: Captivos redimens, miseris succurrere promptus pauperibus nunquam parta negare sibi, tristia participans, laeti moderator opimus alterius gemitus credidit esse suos chte d. MA., fasc. 6), Rom-Regensberg, 1933, inscriptio 14; b. Duchesne, Le Liber Pontif ..., p. 304. Petro episcopo iubet, ut diaconi cuiusdam stuprum, etsiamsi plane probari non possit, quippe quod multis iam innotuerit, districte punia¬ tur, nullo habito respectu ad sententiam eorum qui dicunt: «De occultis nemo indicetur vel iudicet», nam, si scandalum adest, facinus occultum iam reputari non potest.